Fındık ve düşük sıcaklıklar

15 Ocak ile 15 Şubat tarihleri arası fındıkta bir çok çeşit de aktif döllenmenin olduğu bir dönem. Bu dönemde düşük sıcaklıklar döllenmeyi doğal olarak ta verimi etkilemektedir.

Üreticilerimizin zirai don olayına karşı uyanık olmaları ve alacakları tedbirler ile kısa bir zaman meydana gelecek zirai donun etkilerini atlatmaları gerekmektedir.

Zirai don nedir ve alınabilecek tedbirler nelerdir?

Tarımsal üretimde don olayı bitkilerin yetişme ortamındaki atmosfer sıcaklığının O C nin altına düşmesidir. Bitkilerin içeriğindeki suyun formunun değişmeye başlaması ile yaşamsal faaliyetlerini kaybetme olayı meydana gelmeye başlar.

Donun asıl sebebi bulutsuz, açık, kuru havada yer radyasyonu ile topraktan enerji kaybının çok olması sonucunda toprak yüzeyinin soğumasıdır.

Don olayında bitkinin hücre suyu donar, hücredeki fizyolojik olaylar durur; ayrıca donan hücre suyunun hacmi genişlediği için hücre zarını patlatır ve bitkiyi öldürür. Dona en dayanıklı bitki aksamı gövde, en hassası ise yeni oluşmakta olan meyvelerdir.

Donun zararı tozlanmaya bağlı olarak, kış sonuna doğru –4 °C? lerde görülmeye başlar. Fındık tarımında genel olarak rakıma bağlı olarak, don zararının başlayacağı sıcaklık değerleri şöyledir:

Şubat Mart Nisan

Sahil kol (0-250 m) -4 -3 -2

Orta kol (251-500 m) -6 -5 -4

Yüksek kol (501-750 m) -8 -7 -4

Don olayının zararlarından korunmak için alınması gereken önlemleri 2 başlık altında inceleyebiliriz:

A. FİZİKSEL ÖNLEMLER:

Bunlar don olayının gerçekleşmesini önleyici veya şiddetini azaltıcı tedbirlerdir.

a. Örtü kullanmak: Bitkilerin veya toprağın üzeri hasır, plastik vb. örtü malzemeleri ile örtülür. Örtü hem yer radyasyonu ile ısı kaybını önler, hem de bitkileri soğuk akımlara karşı korur.

b. Dumanlamak: Rüzgarsız havada arazinin içinde birden fazla yerde, hafif rüzgârlı havalarda rüzgârın geldiği tarafta bol duman veren sap, saman, fındık zurufu, kuru ot, paçavra gibi maddeler yakılarak bitkilerin ve arazi yüzeyinin duman içinde kalması sağlanır. Duman bol miktarda karbondioksit ve su buhar; ihtiva eder. Bu maddeler yer radyasyon kaybını azaltarak donu önlerler.

c. Yapay sisleme yapmak: Bazı kimyasal maddeler kullanılarak sisleme yapılır. Sis hem yer radyasyonunu azattır hem de yer radyasyon ısısının atmosferin üst kısımlarına yayılmasını önleyerek sıcaklığın aşağıda kalmasını sağlar.

ç. Sulama yapmak: Don olacağı beklenen gecelerden önce bahçe veya

tarlalar sulanır. Araziye verilen su donarken çevresine ısı enerjisi vererek toprak yüzeyinde sıcaklığın düşmesini önler veya azaltır.

d. Buhar püskürtmek: Atmosfere su buharı püskürtülerek atmosfer nem oranı artırılır.

e. Yağmurlama yapmak: Yağmurlama, doğrudan toprağın sulanmasın da etki yaptığı gibi ayrıca atmosfer nemini artırarak buhar püskürtmenin etkisini de gösterir.

f. Havayı karıştırmak: Arazinin uygun yerlerine konulacak vantilatörlerle toprak yüzeyinde havanın sirkülâsyonu sağlanır. Vantilatörler yardımıyla üstteki havanın toprak yüzeyine inmesi sağlanır.

g. Isıtmak: Bahçenin uygun yerlerinde çeşitli maddeler yakarak (odun,

kömür, gaz, lastik, petrol) veya elektrikle ısıtma yapılır.

B. KÜLTÜREL ÖNLEMLER:

Kültürel önlemler, fındık ocaklarının dondan görmesini önleyen veya azaltan tedbirlerdir.

1. Don tehlikesi yüksek yerlerde dona dayanıklı çeşitlere ağırlık verilir.

2. İlkbaharda geç uyanan fındık çeşitleri tercih edilir.

3. Erken dönemde bitki gelişmesini çabuklaştıran faaliyetlerden (erken

budama, gelişmeyi hızlandırıcı gübre kullanımı gibi) kaçınılır.

4. Soğuk hava akımlarının geldiği yanlara uygun ağaç dikmek suretiyle

rüzgâr perdeleri oluşturulur.

5. Fındık ocaklarını dondan koruyucu etkisi olan hormonlar kullanılır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Cenk Doğan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Oxijen TV Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Oxijen TV hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Oxijen TV editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Oxijen TV değil haberi geçen ajanstır.